Stawka 23 % ma koniec, ale nie ma daty

Większość programów księgowych przechowuje „23 %” jako liczbę. W polskiej ustawie to nie jest liczba, to stan tymczasowy.

Co mówi ustawa

Art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług: stawka podatku wynosi 22 %. Ust. 2: dla towarów i usług z załącznika nr 3 — 7 %. Ust. 2a: dla załącznika nr 10 — 5 %.

Te 23 % i 8 %, które faktycznie stosujesz, stoją w art. 146ea i 146ef jako stawki czasowe. Art. 146ef określa okres tak: „w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do końca roku, w którym suma wydatków" na obronę, określonych na ten rok w ustawie budżetowej w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 lipca tego roku, przekroczy 3 % produktu krajowego brutto.

Dlaczego to jest inny rodzaj terminu

Bo koniec jest warunkiem, nie datą.

Data da się wpisać do systemu i sprawdzić. Warunek trzeba obserwować, i to w konkretnym brzmieniu ustawy budżetowej z konkretnego dnia — 31 lipca. Jeżeli warunek spełni się w danym roku, to od 1 stycznia następnego roku stawka podstawowa wraca do 22 %, a obniżona do 7 %.

Nie ustaliliśmy, czy warunek już się spełnił. Piszemy to, zamiast zgadywać, bo błędna stawka podstawowa nie jest różnicą zaokrąglenia — siedzi na każdej pozycji każdej faktury, i nikt jej nie zauważa, dopóki nie zauważy urząd.

Co to znaczy u nas

Prowadzimy jeden zestaw stawek na kraj. To wystarcza w krajach, gdzie stawka jest stawką — ale nie tam, gdzie ma własny okres ważności. Ten sam problem mamy w Irlandii, gdzie dziewięć procent to cztery odrębne przepisy, każdy z własną listą towarów i własną datą końca: dwa już wygasły, dwa obowiązują do 31 grudnia 2030 r.

Dlatego ta granica stoi na naszej stronie, a nie jest schowana w liczbie. Stawka bez daty końca nie zgłasza błędu — po prostu pewnego dnia staje się nieprawdziwa.

Źródła

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, art. 41 ust. 1, 2 i 2a oraz art. 146ea i 146ef; brzmienie odczytane 27 września 2026 r. Strona stawek Ministerstwa Finansów odpowiedziała błędem 404 przy dwóch próbach, więc źródłem jest tu sama ustawa — tak samo jak w Irlandii, gdzie serwis revenue.ie nie podał żadnej stawki przy trzech próbach.